Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Kararı: Mail Order Yöntemi ve Bankaların Sorumluluğu

28 Aralık 2020 tarihli 31348 sayılı Resmî Gazete’de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2020/5738 esas ve 2020/4350 sayılı karar nolu ilamı yayınlanmıştır. Bu çalışmamızda Yargıtay kararı incelenmiş ve karar ile ilgili tespitlerde bulunulmuştur.

Dava Konusu

Bakırköy 6. Tüketici Mahkemesi’nin 2018/591-2019/881 sayılı kararı, HMK 363. Maddesi uyarınca kanun yararına bozulmuştur. İlama konu dava, davacının davalı Bankaca üye işyerine verilen kredi kartı bilgisi ve rızası hilafına “mail order” yöntemiyle yapılan alışveriş nedeniyle uğradığı zararın tazminine ilişkindir.

Mail Order Yöntemi

Mail order yöntemi, ödeme yapacak tarafın kredi kartı bilgilerini formu doldurup imzalayarak alacaklı iş yerine göndermesi ve ödeme talimatı vermesi esasına dayanır. Alacaklı işyeri, pos cihazından veya sanal pos üzerinden ödemeyi tahsil eder. Geleneksel uygulamada sorumluluk, işlemi yapan işyerine aittir.

Dava Özet
  • Davacının kredi kartından 3.900 TL çekilmiş, işyeri 1.700 TL’yi iade etmiştir.
  • Kalan 2.200 TL için banka itiraz formu ile başvurusu reddedilmiştir.
  • Davacı Esenler Tüketici Hakem Heyetine başvurmuş, heyet görevsizlik kararı vermiştir.
  • Dava açılmış, banka pasif husumet nedeniyle reddi talep etmiştir.
Mahkeme Kararı

Mahkeme, banka yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermiştir. Ancak Yargıtay, bankaların ağırlaştırılmış sorumluluk taşıdığını ve güven kurumu niteliği gereği özen yükümlülüğüne tabi olduğunu vurgulamıştır.

Gerekçeler ve Kanun Maddeleri

Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu:

Madde 8 – Kart çıkarma ve yükümlülükler

  • Kartların düzenli ve güvenli kullanımı için gerekli sistemi kurmak ve açık tutmak
  • Kart hamilini bilgilendirmek ve kayıtları sağlamak
  • Şifre veya kimlik doğrulama bilgilerinin gizliliğini sağlamak

Madde 33 – Özen yükümlülüğü

Kartlı sistem kuran, kart çıkaran, üye işyeri anlaşması yapan kuruluşlar ve üye işyerleri, yükümlülükleri yerine getirirken gerekli basiret ve özeni göstermek zorundadır.

Kararın Önemi
  • Bankalar, mail order yöntemiyle yapılan işlemlerde ek tedbir almakla yükümlüdür.
  • Objektif özen yükümlülüğü nedeniyle hafif kusurlu olsalar dahi müşteri zararından sorumludurlar.
  • Mahkeme kararı, bankaların güven kurumu olarak işlevini ve sorumluluklarını güçlendirmiştir.

Sonuç olarak, mail order yöntemiyle yapılan alışverişlerde sorumluluk artık sadece işyerine ait olmayacak, bankalar da beraberce sorumlu tutulacaktır.

Stj. Av. Ebrar Büyükgüçlü